Westland Whirlwind (samolot)

Westland Whirlwind – Nowoczesny Myśliwiec II Wojny Światowej

Westland Whirlwind to brytyjski samolot myśliwski, który został zaprojektowany i zbudowany przez firmę Westland Aircraft w 1938 roku. Był to pierwszy dwusilnikowy samolot myśliwski w historii brytyjskiego lotnictwa, który powstał w odpowiedzi na rosnące zagrożenie ze strony nowych niemieckich konstrukcji. Samolot ten, mimo swoich wad, miał wpływ na rozwój myśliwców w czasie II wojny światowej i pozostaje ważnym elementem historii lotnictwa.

Historia powstania Westland Whirlwind

Westland Whirlwind był wynikiem specyfikacji Ministerstwa Lotnictwa F.37/35 z 1935 roku, która zakładała stworzenie szybkiego jednomiejscowego myśliwca do działań dziennych i nocnych. W projekcie uwzględniono możliwość uzbrojenia go w działka kal. 20 mm, co miało pomóc w zwalczaniu nowoczesnych maszyn przeciwnika. Początkowo projektowano samolot jednosilnikowy, jednak ostatecznie Ministerstwo zaakceptowało także konstrukcje dwusilnikowe, które lepiej spełniały wymagania.

W 1937 roku Westland Aircraft zaprezentowało swój prototyp, oznaczony jako P.9. Samolot charakteryzował się smukłym kadłubem oraz zaawansowaną mechanizacją skrzydeł. W toku prac projektowych wprowadzono zmiany, takie jak zastąpienie podwójnego statecznika pionowego pojedynczym, co nadało mu charakterystyczny wygląd. Pierwszy lot prototypu odbył się 11 października 1938 roku.

Charakterystyka i osiągi

Westland Whirlwind był niewielkim samolotem, nieco większym od Hawker Hurricane, ale znacznie szybciej osiągającym wyższe prędkości oraz lepiej uzbrojonym. Mimo że jego osiągi były niezłe, borykał się on z problemami wynikającymi z zastosowanych silników Rolls-Royce Peregrine, które ograniczały jego moc na wyższych pułapach. Samolot miał doskonałe właściwości manewrowe na niższych wysokościach i był stosunkowo łatwy w pilotażu.

Początkowe zamówienie na 200 egzemplarzy zostało jednak anulowane po wyprodukowaniu jedynie 116 maszyn (według niektórych źródeł 112 lub 114). Problemy z silnikami sprawiły, że planowano zastosowanie mocniejszych jednostek napędowych Rolls-Royce Merlin, co wymagało jednak znacznych zmian w konstrukcji maszyny. Zmiana priorytetów wojennych oraz możliwość montażu działek kal. 20 mm na innych samolotach sprawiły, że produkcja Whirlwindów została ostatecznie wstrzymana.

Służba bojowa

Whirlwindy weszły do służby w czerwcu 1940 roku i były używane przez dwa dywizjony RAF-u: 137. i 263. Niski poziom produkcji oraz problemy techniczne ograniczyły ich zastosowanie bojowe. W lipcu 1942 roku oba dywizjony przystosowały swoje maszyny do zadań myśliwsko-bombowych, co zaowocowało nadaniem im przydomka „Whirlibomber”. Pierwsze użycie w tej roli miało miejsce 9 sierpnia 1942 roku i zakończyło się sukcesem – zatopiono dwa uzbrojone trawlery na kanale La Manche.

W kolejnych miesiącach Whirlwindy były wykorzystywane do atakowania celów naziemnych oraz zwalczania żeglugi niemieckiej w rejonie kanału La Manche. Ich silne uzbrojenie oraz duża prędkość przyczyniły się do znaczących strat wśród niemieckich okrętów wojennych. Jednakże straty poniesione przez dywizjon 137 zmusiły dowództwo do przekształcenia go na Hawker Hurricane Mk IV w czerwcu 1943 roku.

Ostatnie egzemplarze Whirlwindów służyły jeszcze do grudnia 1943 roku w dywizjonie 263. Po wycofaniu samoloty te zostały skasowane jako zbędne. Ostatni egzemplarz tej maszyny pozostał w rękach zakładów Westland aż do 1947 roku.

Konstrukcja i cechy techniczne

Westland Whirlwind był dwusilnikowym, jednomiejscowym dolnopłatowym samolotem myśliwskim o konstrukcji skorupowej. Jego podwozie było klasyczne i chowane w locie, co poprawiało aerodynamikę podczas lotu. Napęd stanowiły dwa silniki rzędowe, które zapewniały wystarczającą moc do wykonywania manewrów bojowych oraz osiągania wysokich prędkości.

Pomimo swoich wad konstrukcyjnych oraz ograniczonej liczby wyprodukowanych egzemplarzy, Westland Whirlwind miał znaczący wpływ na rozwój brytyjskiego lotnictwa bojowego i stanowił krok naprzód w projektowaniu myśliwców dwusilnikowych.

Podsumowanie

Westland Whirlwind to przykład innowacyjnego podejścia do konstrukcji myśliwców w okresie II wojny światowej. Jego historia ilustruje nie tylko postęp technologiczny tamtych czasów, ale także wyzwania związane z produkcją nowoczesnych maszyn bojowych. Choć nie odniósł spektakularnych sukcesów na polu walki i szybko ustąpił miejsca innym myśliwcom, pozostaje ważnym elementem historii brytyjskiego lotnictwa oraz przykładem śmiałych rozwiązań inżynieryjnych tamtej epoki.

Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).