HMCS Haida
Wstęp
HMCS Haida to jeden z najbardziej znanych kanadyjskich niszczycieli typu Tribal, który zyskał sławę zarówno podczas II wojny światowej, jak i w czasie zimnej wojny. Zbudowany w latach 40. XX wieku, okręt ten stał się symbolem kanadyjskiej marynarki wojennej, a po zakończeniu służby został przekształcony w okręt muzeum, przyciągający turystów z całego świata. Haida reprezentuje nie tylko historię militariów, ale również zaangażowanie Kanady w międzynarodowe operacje wojskowe oraz ochronę dziedzictwa kulturowego kraju.
Budowa i konstrukcja
Po wybuchu II wojny światowej Kanada, będąca jeszcze dominium brytyjskim, dostrzegła potrzebę wzmocnienia swojej marynarki wojennej. W związku z tym rozpoczęto poszukiwania nowoczesnych niszczycieli, które mogłyby skutecznie wspierać alianckie operacje morskie. Ostatecznie zdecydowano się na brytyjskie niszczyciele typu Tribal ze względu na ich wyjątkowe osiągi i uzbrojenie.
Stępkę pod budowę HMCS Haida położono 29 września 1941 roku w stoczni Vickers-Armstrong. Okręt wodowano 25 sierpnia 1942 roku, a jego budowa zakończyła się 18 września 1943 roku. Haida otrzymała nazwę na cześć plemienia Haidów zamieszkującego Wyspy Królowej Charlotty, co odzwierciedlało kanadyjskie dziedzictwo kulturowe.
Opis techniczny
Niszczyciele typu Tribal charakteryzowały się typową architekturą dla okrętów tej klasy, z podniesionym pokładem dziobowym oraz czterema dwudziałowymi stanowiskami armatnimi. Okręt miał długość 114,9 metra i szerokość 11,12 metra, a jego wyporność wynosiła od 1927 ton w stanie standardowym do około 2800 ton po modernizacjach w latach 50.
Siłownia HMCS Haida była oparta na dwóch zespołach turbin parowych, które umożliwiały osiąganie prędkości do 36 węzłów. Zasięg wynosił 5700 mil morskich przy prędkości 15 węzłów. Załoga początkowo liczyła około 190 osób, ale pod koniec II wojny światowej liczba ta wzrosła do 260-300 członków.
Uzbrojenie
Początkowo główną artylerię HMCS Haida stanowiły działa kalibru 120 mm rozmieszczone na trzech podstawach. W wyniku modernizacji po wojnie uzbrojenie zostało znacznie zmienione – zrezygnowano z dział kalibru 120 mm na rzecz uniwersalnych dział kalibru 102 mm oraz miotaczy bomb głębinowych Squid.
Oprócz artylerii głównej okręt był wyposażony w systemy obrony przeciwlotniczej oraz torpedowe. Miotacze bomb głębinowych oraz torpedy parogazowe Mk IX stanowiły istotny element uzbrojenia do zwalczania potencjalnych zagrożeń z powietrza oraz podwodnych.
Służba podczas II wojny światowej
HMCS Haida wszedł do służby we wrześniu 1943 roku i został przydzielony do Floty Metropolii. Okręt uczestniczył w wielu misjach bojowych, w tym eskortowaniu konwojów do ZSRR oraz osłonie operacji lądowania w Normandii. Jego załoga brała udział w bitwach morskich, w tym z niemieckimi torpedowcami i okrętami podwodnymi.
W czerwcu 1944 roku Haida brała udział w osłonie lądowania sił alianckich we Francji, gdzie wykazała się wysokim poziomem sprawności bojowej. Po zakończeniu działań w Europie okręt przeszł do rezerwy, ale szybko został przywrócony do służby ze względu na potrzebę wsparcia działań na Pacyfiku przeciwko Japonii.
Po II wojnie światowej
Po zakończeniu II wojny światowej HMCS Haida został wycofany do rezerwy, ale szybko przywrócono go do czynnej służby. W latach późniejszych okręt uczestniczył w operacjach NATO oraz patrolach na Atlantyku. W związku z zużyciem technicznym HMCS Haida został ostatecznie wycofany ze służby 11 października 1963 roku.
Z inicjatywy weteranów floty podjęto starania o zachowanie okrętu jako muzeum. Po gruntownym remoncie i przeniesieniu do Hamiltonu stał się on jedną z głównych atrakcji turystycznych regionu.
Zakończenie
HMCS Haida to nie tylko przykład kanadyjskiego uzbrojenia morskiego, ale także symbol narodowej tożsamości i dziedzictwa kulturowego Kanady. Okręt, który przeszedł przez jedne z najtrudniejszych okresów XX wieku, obecnie pełni rolę edukacyjną i turystyczną jako muzeum, gdzie zwiedzający mogą poznać historię marynarki wojennej Kanady oraz jej wkład w międzynarodowe operacje wojskowe.
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).