Żeleźno
Wprowadzenie
Żeleźno to niewielka wieś sołecka, która znajduje się w województwie zachodniopomorskim, w powiecie białogardzkim, w gminie Białogard. Historia tej miejscowości sięga XVI wieku, a jej rozwój był związany z rolnictwem. W ciągu wieków Żeleźno doświadczyło wielu zmian, zarówno demograficznych, jak i społecznych. Obecnie wieś liczy około 214 mieszkańców i jest otoczona malowniczym krajobrazem pól i łąk, co czyni ją interesującym miejscem do życia oraz odwiedzenia.
Geografia Żeleźna
Wieś Żeleźno położona jest na północny wschód od Białogardu, w odległości około 9 km. Leży pomiędzy miejscowościami Kościernica i Białogórzyno. Charakteryzuje się wielodrożnicową strukturą, co oznacza, że posiada kilka dróg prowadzących do różnych części wsi oraz okolicznych pól. Otoczenie Żeleźna to przede wszystkim tereny rolnicze, w tym obszary łąkowe i pola uprawne, które stanowią główne źródło utrzymania dla lokalnej ludności.
Historia wsi Żeleźno
Początki Żeleźna sięgają XVI wieku, kiedy to osada składała się z około 16 gospodarstw rolnych. W 1632 roku wieś została dotknięta tragiczną epidemią cholery, która spowodowała znaczne zmniejszenie liczby mieszkańców. W wyniku wojny trzydziestoletniej mieszkańcy zostali przymusowo przeniesieni do Koszalina, a sama wieś uległa dewastacji.
Po trudnych latach nastąpił okres odbudowy. W około 1867 roku Żeleźno ponownie zaczęło się rozwijać, osiągając liczbę około dwudziestu gospodarstw oraz trzydziestu domów. W tym czasie miejscowość zamieszkiwało już 348 osób. Z biegiem lat liczba mieszkańców rosła; w 1939 roku we wsi znajdowało się 65 gospodarstw chłopskich oraz dziesięć mniejszych domów, a liczba ludności wynosiła 361 osób.
W Żeleźnie istniały różne zakłady rzemieślnicze oraz handlowe, takie jak warsztaty szewskie, stolarskie czy krawieckie. Mieszkańcy mieli również dostęp do młyna oraz innych usług finansowych. Edukacja odbywała się początkowo w domach prywatnych pod opieką nauczycieli, a później przeniesiono ją do nowo wybudowanej szkoły.
W wyniku II wojny światowej Żeleźno ponownie stało się miejscem konfliktu; w 1945 roku miała miejsce bitwa pomiędzy armią radziecką a niemieckimi obrońcami. Po wojnie wieś została zasiedlona przez Polaków, a dotychczasowi mieszkańcy zostali deportowani.
Zabytki i ciekawe miejsca
W Żeleźnie można znaleźć kilka interesujących zabytków i miejsc o znaczeniu historycznym. Jednym z nich jest kamienny pomnik poświęcony mieszkańcom wsi poległym podczas I wojny światowej. Pomnik usytuowany jest w kępie dębów przy wejściu do wsi od strony Pomianowa i jest pozbawiony tablicy informacyjnej. Obok niego znajdują się dwa kamienie z datami 1914–1918 oraz 1870–1871.
Kolejnym ciekawym miejscem jest nieczynny cmentarz ewangelicki o powierzchni 0,80 ha, który znajduje się przy wschodnim krańcu wsi. Cmentarz otoczony jest aleją lipową oraz szpalerem świerka. W runie porastającym teren cmentarza rosną bluszcz oraz konwalia majowa. W 2012 roku mieszkanki Żeleźna pod przewodnictwem pani Zofii Dziubińskiej podjęły się renowacji tego cmentarza. Prace obejmowały gruntowne oczyszczanie terenu oraz usunięcie niepotrzebnych chaszczy i śmieci.
Podczas prac porządkowych odnaleziono także metalową kasetę zawierającą monety oraz banknoty z XIX wieku, które zostały przekazane do muzeum białogardzkiego. Na cmentarzu postawiono również drewnianą rzeźbę upamiętniającą pochowanych tam mieszkańców Silesen (dawnego Żeleźna) oraz lapidarium składające się z krzyży i płyt nagrobnych.
Gospodarka lokalna
Mieszkańcy Żeleźna zajmują się głównie rolnictwem, hodując bydło oraz trzodę chlewną. Rolnictwo odgrywa ważną rolę w życiu lokalnej społeczności i stanowi podstawowe źródło utrzymania dla wielu rodzin. Dzięki urodzajnym ziemiom oraz sprzyjającemu klimatowi wieś ma potencjał do rozwoju produkcji rolnej.
Kultura i sport
W Żeleźnie znajduje się świetlica, która pełni funkcję centrum kultury i integracji społecznej dla mieszkańców. Świetlica organizuje różnorodne wydarzenia lokalne oraz zajęcia dla dzieci i dorosłych, co sprzyja budowaniu więzi społecznych oraz aktywności kulturalnej wśród mieszkańców.
Osoby związane z Żeleźnem
Jedną z osób związanych z Żeleźnem jest Roman Jan Kubiak – artysta malarz, który mieszka i tworzy w tej miejscowości. Jego twórczość przyczynia się do promocji kultury lokalnej oraz wzbogacenia życia artystycznego regionu.
Komunikacja
Wieś posiada przystanek komunikacji autobusowej, co umożliwia mieszkańcom łatwy dostęp do pobliskich miejscowości oraz Białogardu. Dobrze rozwinięta sieć komunikacyjna sprzyja także mobilności mieszkańców oraz ułatwia codzienne życie.
Zakończenie
Żeleźno to
Artykuł sporządzony na podstawie: Wikipedia (PL).